Leerverkleuring verwijderen begint bij weten wat er heeft afgegeven

Je stapt na een regenachtige dag uit, draait je nog even om naar de bestuurdersstoel en ziet het: een blauwige waas op de zijwang, een grijze rand op de rugleuning, een donkere glans op de hoofdsteun. Grijp je nu naar het eerste het beste reinigingsmiddel, dan wrijf je vaak precies het verkeerde weg. Een verkleuring op leer verwijderen lukt alleen als je weet wat er eigenlijk op het leer zit.

Op licht autoleer komen in de herfst drie verschillende dingen terecht: kleurstof uit jeans en nieuwe jassen, was uit waxjassen en huidvet op hoofdsteun en armleuningen. Elk daarvan vraagt om een ander middel, en een dunne beschermlaag voorkomt dat het terugkomt.

In de herfst geeft niet alleen je jeans meer af

In de zomer is de donkere jeans de hoofdverdachte. In de herfst komen daar waxjassen, nieuwe softshells en donkere wollen jassen bij, en elk daarvan laat op licht leer een ander spoor achter.

Je jeans schuurt bij het in- en uitstappen langs de zijwang en laat daar een blauwige waas achter. Je jas drukt met je hele bovenlichaam tegen de rugleuning, vooral ter hoogte van de schouders. Kraag en haar raken de hoofdsteun, en daar hoopt zich wekenlang huidvet op. De gordel loopt schuin over de donkere jas en zet de kleur als een penseelstreek op de zijkant van de rugleuning. En de armleuning krijgt het allebei te verduren, mouw en hand.

Daarom ziet een verkleurde stoel er in oktober anders uit dan in juli. In de zomer is het meestal één vlek op één plek. In de herfst is het een patroon over meerdere zones, en die zones vertellen je al veel over de oorzaak. Ons artikel over donkere vlekken door jeans gaat over de zomervariant, hier draait het om het jassenseizoen met zijn drie bronnen.

Het hardst getroffen zijn lichte interieurs, dus beige, crème, lichtgrijs, cognac of wit. Op zwart leer zie je kleurafgifte nauwelijks, het vet op de hoofdsteun wel, als een glanzende, donkerdere vlek. Heb je in het voorjaar een auto met een licht interieur gekocht, dan merk je in de eerste herfst vaak pas hoe snel de stoel verandert zodra de jassen weer donkerder en de dagen natter worden.

Natte jas plus stoelverwarming drukt kleur in de toplaag

Donker textiel geeft nat duidelijk meer kleur af dan droog, en de stoelverwarming maakt de toplaag van het leer zachter en daardoor gevoeliger voor precies die kleur.

Textielfabrikanten meten dat met de zogeheten wrijfechtheid. Een gangbare donkere denim scoort droog vaak maar een middelmatig cijfer en nat een slechter. De natte test is eigenlijk precies wat er in de herfst gebeurt: je komt met een vochtige jeans en een vochtige jas uit de regen en gaat op de stoel zitten. Nieuwe, donker geverfde kleding heeft bovendien vaak nog losse kleurstof aan het oppervlak, die pas na een paar wasbeurten verdwijnt.

Daar komt de warmte nog bij. Modern autoleer is bijna altijd gepigmenteerd en afgewerkt met een dunne toplaag van polyurethaan. Bij de 30 tot 40 °C die een stoelverwarming haalt, wordt die lak iets zachter en blijven kleurdeeltjes makkelijker hangen. Bij een waxjas smelt de was door lichaamswarmte en verwarming en vormt hij een kleverige film die vuil en kleur meteen meeneemt. Koud leer beschermt je dus niet meer zodra de verwarming aanstaat.

Een paar kleine gewoontes halen al veel druk van het leer. Een natte jas rijdt beter mee op de achterbank of in de kofferbak dan aan je lijf op de bestuurdersstoel. Een nieuwe, donkere jeans mag je voor de eerste ritten gerust twee, drie keer wassen, zodat de losse kleurstof eruit is. En de stoelverwarming hoeft niet op de hoogste stand terwijl je in vochtige kleren zit.

Een wattenstaafje verraadt wat er op de stoel zit

Voordat je welk middel dan ook aanbrengt, wrijf je met een vochtig wattenstaafje of een witte doek licht over de verkleuring en kijk je wat eraan blijft hangen en hoe het oppervlak reageert.

Blijft er een blauwige of grijze afgifte op de watten achter, dan zit er kleurstof op de toplaag. Dat is het meest voorkomende geval en meteen het goede nieuws, want die zit meestal alleen aan de oppervlakte. Voelt de plek licht kleverig aan, glanst ze mat en vettig en smeert ze bij het wrijven, dan heb je te maken met was van een jas.

Is de plek donkerder dan de rest zonder dat er kleur afkomt, en zit ze op de hoofdsteun, de armleuning of de bovenrand van de rugleuning, dan is het bijna altijd huidvet dat in het oppervlak is getrokken.

Check ook even wat voor leer je voor je hebt. Trekt een waterdruppel op een onopvallende plek meteen in en wordt hij donker, dan is het leer openporig, zoals bij veel oldtimers met aniline- of semi-anilineleer. Dan geldt alles hier maar beperkt, daarover zo meer. Hoe je echt leer en kunstleer zeker uit elkaar houdt, lees je in ons artikel Echt leer herkennen.

Neem voor deze diagnose twee minuten en loop alle zones één keer langs, niet alleen de vlek die je opviel. Vaak vind je op de zijwang kleurstof, op de hoofdsteun vet en langs de gordel allebei tegelijk. Dan weet je vooraf welke middelen je nodig hebt en hoef je niet halverwege de klus om te gooien of met het verkeerde product twee keer over dezelfde plek te gaan.

Kleurstof, was en huidvet vragen om drie verschillende middelen

Kleurstof haal je weg met een milde leerreiniger en een zachte spons, was vraagt om een vlekkenverwijderaar met oplosmiddel, en ingetrokken huidvet trek je met een absorberende pasta uit het oppervlak, telkens niet vaker dan nodig.

Voor jeansafgifte begin je met de COLOURLOCK "Leather Cleaner" (Mild). Pomp het schuim op een kleine, zachte spons en niet direct op het leer, werk de plek in kleine cirkels door en neem het losgemaakte vuil meteen op met een gevouwen, witte microvezeldoek. Aan de witte doek zie je of er kleur loskomt.

Bij generfd leer helpt een zachte leerborstel om het schuim in de nerf te werken zonder te schuren. Is dat niet genoeg, dan pak je de sterkere, licht alkalische Leather Cleaner (Strong), maar dan met ongeveer een minuut inwerktijd en hooguit twee, drie rondes.

Blijft er daarna een dun blauw streepje over, bijvoorbeeld waar de gordel ligt, dan helpt de COLOURLOCK "GLD Solvent" als stift. De plek moet vooraf schoon zijn. Je doet heel weinig op een doek, dept de lijn aan en stopt zodra het oppervlak licht kleverig aanvoelt. Daarna meteen neutraliseren met de reiniger. Komt er daarbij al originele kleur mee, dan is het geen reinigingsklus meer, maar een geval voor bijkleuren.

Wasfilms van jassen pak je spaarzaam aan met de COLOURLOCK "Stain Remover" op een doek. Dikke wasresten laat je eerst koud en bros worden, dan kun je ze grotendeels voorzichtig wegtillen. Voor hoofdsteunen en armleuningen met een donkere vetrand breng je de COLOURLOCK "Grease Absorber Paste" aan, laat je die drogen, borstel je hem af en herhaal je dat tot je geen verbetering meer ziet. Een overzicht van alle middelen vind je bij Leerreinigers.

De volgorde is altijd dezelfde: eerst het mildste middel, dan het eerstvolgende sterkere, en tussen de stappen door nawissen met een schone, vochtige doek. Laat de stoel na het reinigen helemaal drogen voordat je hem beschermt of er weer in gaat zitten. Vochtig leer onder een warme jeans is precies de combinatie waarmee het probleem begon.

Een wonderspons en aceton maken van een vlek echte schade

Een wonderspons van melaminehars werkt op leer als heel fijn schuurpapier en aceton lost de toplaag aan. Daarom maken ze allebei van een verkleuring al snel een doffe, ruwe of lichte plek.

De wonderspons is de klassieker, omdat hij op tegels en muren zo goed werkt. Op de toplaag van een autostoel haalt hij met elke haal een beetje materiaal weg. De verkleuring is daarna inderdaad weg, alleen helaas samen met een deel van de lak. De plek wordt dof, voelt ruw aan en pakt de volgende keer dat je een donkere jeans draagt nog sneller kleur op dan eerst.

Hetzelfde geldt voor nagellakremover, aceton, wasbenzine of isopropanol uit het medicijnkastje. Aceton tast de polyurethaanlak direct aan, benzine en alcohol onttrekken vocht en weekmakers aan het leer. Ook allesreinigers met een hoge pH zijn op den duur geen goed idee. Twijfel je, test dan elk middel eerst op een verborgen plek, bijvoorbeeld aan de onderkant van de zijwang, en kijk met de witte doek of er originele kleur meekomt.

Bij oldtimers met openporig anilineleer, zoals je er dit weekend op de Techno Classica Salon in Dortmund bij bosjes ziet, laat je de stift en de vlekkenverwijderaar helemaal links liggen. Dit leer heeft geen beschermende lak, elk oplosmiddel trekt meteen in en laat een lichte of donkere kring achter. Hier is de zachtste reiniging de enige juiste, en bij echte verkleuringen is de lederspecialist de aangewezen weg.

En als de schade er al is, omdat de kleur bij het wrijven is meegekomen? Dan wordt de plek fijn opgeschuurd, met passende leerverf bijgekleurd en met een nieuwe toplaag afgelakt. Die lak heeft na het aanbrengen, afhankelijk van de temperatuur, 48 tot 72 uur nodig voordat hij volledig belastbaar is. In die tijd kan beter niemand met een jeans over de gerepareerde zijwang in- en uitstappen.

Eén laag Leather Shield houdt het jassenseizoen van je leer af

Na het reinigen legt een dunne, kleurloze beschermlaag een barrière tussen kleding en toplaag, zodat nieuwe kleurstof en vet erbovenop blijven liggen en bij de volgende reiniging makkelijk weer loskomen.

Precies daarvoor is er de COLOURLOCK "Leather Shield". Die is vooral bedoeld voor nieuwer leer tot ongeveer drie jaar oud, waar wrijving en jeans de grootste boosdoeners zijn. Je brengt hem heel dun aan met een platte, zachte doek, van naad tot naad, zodat er geen randen ontstaan. Dan laat je hem drogen zonder na te poetsen. Een dikke laag geeft geen betere bescherming, alleen een ongelijkmatige glans.

Hoe vaak hangt af van het gebruik. De bestuurdersstoel, waar je het vaakst in- en uitstapt, krijgt elke drie maanden een laag, de passagiersstoel elke drie tot zes maanden, en voor de achterbank is elke zes tot twaalf maanden vaak genoeg. Is je leer ouder dan drie jaar, dan komt er na de bescherming nog een verzorging bij, eerst de bescherming, daarna de verzorging. Passende producten vind je bij Leerverzorging.

Tussen de lagen door volstaat een simpele routine. Eén keer per week veeg je de zijwang en de gordelzone af met een licht vochtige microvezeldoek, voordat kleur zich kan vastzetten. Verse afgifte op beschermd leer gaat er zo meestal zonder enig middel af. Pas als de doek niets meer opneemt en de verkleuring blijft, pak je de reiniger er weer bij.

Het beste moment is nu, voordat de natte maanden echt losbarsten. Eén keer de verkleuring van je leer verwijderen, één keer beschermen, en je stoel komt het jassenseizoen door met af en toe nawissen in plaats van een vlekkenbehandeling in het voorjaar.

Twijfel je of je leer de bescherming al heeft of welke reinigersterkte bij je stoel past? Stuur ons een foto van de plekken in kwestie. Vaak zie je aan de zone en de glans al of kleurstof, was of vet de oorzaak is, en je bespaart jezelf de omweg via het verkeerde middel.

Detailing1-Insight: Op lichte stoelen zie ik de verkleuring bijna nooit midden op de zitting, maar op de buitenste zijwang, bij de schouders van de rugleuning en precies waar de gordel ligt. Die drie plekken reinig ik daarom als eerste, en daarna krijgen ze meteen de eerste laag bescherming. Behandel je alleen de zichtbare plek, dan heb je na 2 tot 3 regenweken de volgende blauwe rand bij de gordel. En alsjeblieft geen wonderspons op leer, ook al lijkt de vlek daarna even weg.